Piątek 06.2026 || 20:30
Kraków - Cricotecta
Prosimy usiąść lub się położyć, zamknąć oczy i wyłączyć. Pierwszy Rytuał zacznie się od muzyki na granicy słyszalności, a skończy na brzmieniu instrumentu, który być może nigdy nie istniał.
W pierwszym Rytuale zestawiamy dwa instrumenty, które jeszcze niedawno nie istniały. Eneasz Kubit jest pomysłodawcą pierwszego w Polsce akordeonu ćwierćtonowego, pozwalającego grać także pomiędzy półtonami. Lukas de Clerck zaprojektował teleskopowy aulos – współczesną odpowiedź na antyczny instrument, który zniknął z użycia ponad tysiąc lat temu. Jeden rozbudowuje to, co znane, drugi powstaje ze strzępów wiedzy o przeszłości. Oba otwierają muzykę na mikrotony, dudnienia i nieoczywiste barwy.
Zaczniemy w całkowitej ciemności od prawykonania Please, sit comfortably or lie down. Close your eyes and switch off. You can fall asleep, everything will be fine. Artura Zagajewskiego. Utwór przez cały czas pozostanie bardzo cichy. Akordeon zostanie nagłośniony z bliskiej odległości – nie po to, by zabrzmiał potężnie, lecz by przybliżyć publiczności najdrobniejsze drgania, szmery i dźwięki obu stron instrumentu. Potraktujcietytuł dosłownie: usiądźcie lub się połóżcie, zamknijcie oczy, wyłączcie się, a nawet zaśnijcie. Wszystko będzie dobrze.
Z ciemności wyprowadzi nas interwencja Jakuba Ziółkowskiego, a po niej akustycznie zabrzmi teleskopowy aulos. De Clerck przez lata grał na rekonstrukcjach dawnych instrumentów i samodzielnie wytwarzał stroiki, aż postanowił uwolnić aulos od obowiązku wiernego odtwarzania przeszłości. Jego instrument nie ma otworów palcowych, a wysokość dwóch jednocześnie brzmiących piszczałek zmienia się przez ich teleskopowe rozsuwanie. Stroiki zachowują się jak dwa oscylatory, wytwarzając mikrotonowe tarcia, dudnienia i gęste drony. W Krakowie de Clerck sięgnie po fragmenty albumu The Telescopic Aulos of Atlas i zaprezentuje zupełnie nowy materiał.
Pierwszy Rytuał nie prowadzi więc z teraźniejszości w antyk. Spotykają się w nim dwa współczesne wynalazki i dwa sposoby wejścia głębiej w dźwięk, by zagrać muzykę, której wcześniej się nie dało usłyszeć.
Pasmo koncertów Rytuał
Rytuał to główne pasmo koncertów tegorocznej edycji. Każdego dnia łączymy artystów prezentujących własną wersję Rytuału. Sięgną do zapomnianych kultur i zanikających tradycji, stworzą fantastyczne etnografie i współczesne formy, które mogą wprowadzać odbiorców w trans. Usłyszymy muzykę z różnych stron świata – od rekonstrukcji wielkopolskiego folku, przez pieśni Algonkinów i indyjskie ragi, po japoński performans i współczesny instrument wywiedziony ze starogreckiego aulosu.
Rytuał zaczyna się od przekroczenia progu. Wejdźcie do instalacji Si On i Jakuba Ziółkowskiego – świata malowanych tkanin i humanoidalnych figur, przywodzącego na myśl rytualny namiot. To powołana na uświęcony czas festiwalu przestrzeń. To także sfera rozpięta między sztuką a obrzędem, w której publiczność zasiądzie wokół centralnej sceny. Każdego dnia dwa występy połączy muzyczno-rytualna interwencja Ziółkowskiego, który na czas koncertów wejdzie w rolę mistrza ceremonii. Artyści i muzyka będą się zmieniać, ale wszystkie części Rytuału zachowają ten sam, nieprzerwany przebieg.
Artur Zagajewski – Please, sit comfortably or lie down. Close your eyes and switch off. You can fall asleep, everything will be fine. na akordeon ćwierćtonowy solo (2026) 30’ (premiera światowa)
Eneasz Kubit – amplifikowany akordeon ćwierćtonowy
Jakub Ziółkowski – rytualna interwencja 10’
Lukas de Clerck – The Telescopic Aulos of Atlas (2024) 30’
Lukas de Clerck – teleskopowy aulos
---
Zrealizowano w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego
---
Dostępność:
Wydarzenie potrwa około 65–70 minut i odbędzie się bez przerwy. Dwa występy połączy dziesięciominutowa interwencja Jakuba Ziółkowskiego.
Utwór Artura Zagajewskiego potrwa 25–30 minut i zostanie wykonany w całkowitej ciemności. Muzyka będzie bardzo cicha. Publiczność może siedzieć lub leżeć na dywanie, poduchach i pufach. Dostępnych będzie również kilka krzeseł dla osób, które nie mogą korzystać z podłogi ani niskich siedzisk.
Po pierwszej części całkowita ciemność się zakończy. Występ Lukasa de Clercka potrwa około 30 minut i odbędzie się akustycznie, bez nagłośnienia. Z wydarzenia można wyjść w dowolnym momencie, ale nie będzie możliwości ponownego wejścia do sali.